Kampanje, vesti i saopštenja

Da li je 919 porodica sa troje dece u Vojvodini puno ili malo?

Za redovnu reprodukciju stanovništva potrebno je da 45% porodica ima troje ili više dece, a u Vojvodini trenutno ima 6,7% takvih porodica. Smanjeni prirodni priraštaj ili „bela kuga“ udobno je odomaćena među stanovnicima Vojvodine. Uzroci su svima dobro poznati:  iseljavanje stanovništva iz zemlje, loša ekonomska situacija, besperspektivnost itd.

Da bi se ovako katastrofalna demografska slika bar malo ublažila i počela da se popravlja Vlada APV je još 2013. godine donela Odluku o ostvarivanju novčane pomoći porodici u kojoj se rodi treće dete.

Na osnovu ove Odluke predviđeno je da majkama koje rode treće dete, bile one zaposlene ili ne, Pokrajina obezbedi novčanu podršku u iznosu od 12.000 dinara mesečno u periodu od dve godine. Uslovi za dobijanje pomoći bliže su određeni ovom Odlukom i Pravilnikom i nije ih bilo teško ispuniti. Potrebno je bilo samo ispuniti poseban zahtev sa dokazima o rođenju trećeg deteta, dokazom da majka ima najmanje godinu dana prebivalište na teritoriji Vojvodine, dokazom da dete živi u porodici tj. da nije u hraniteljskoj porodici, uz obavezu da se zahtev sa potrebnim prilozima preda najkasnije do navršene prve godine deteta. Odluka nije bila vremenski ograničena i Pokrajina je imala nameru da svakoj majci koja rodi treće dete omogući finansijsku podršku i podsticaj koji bi je osnažio u nameri da svoju porodicu proširi rođenjem trećeg deteta.

Međutim, stvari su se „zakomplikovale“ kada je na snagu stupio Zakon o finansijskoj podršci porodicama sa decom koji se primenjuje od 01.jula 2018. godine. Nakon stupanja na snagu pomenutog zakona, Pokrajinska Vlada 18.jula 2018. godine donosi izmene i dopune Odluke o ostvarivanju novčane pomoći porodici u kojoj se rodi treće dete. Izmenom Odluke, predviđeno je vremensko ograničenje koje se odnosilo na dan rođenja trećeg deteta.

Da pojasnim, umesto da Pokrajina nastavi da svakoj majci koja rodi treće dete obezbedi novčanu pomoć, vremenski je ograničila pravo majki tako što je pravo na pomoć, ograničila samo na majke koje treće dete rode do 24. decembra 2017. godine.

Na majke sa teritorije Vojvodine, koje su treće dete rodile posle 24. decembra 2017. godine, ovakva pomoć Pokrajine nije dostupna i na njih će se primenjivati Zakon o finansijskoj podršci porodicama sa decom.

Dakle, na sve majke koje su sa teritorije Vojvodine i svoje treće dete su rodile u periodu od 24. decembra 2017. do 30. juna 2018. godine, primenjivaće se pomenuti Zakon  i to, retroaktivno od 01. januara 2018. godine, pod uslovom da su zahtev za pomoć predale do 30. juna 2018. godine. Pravno besmislena retroaktivnost i nepravedno uskraćena pomoć Pokrajine. Izgovor vlasti je da takvih porodica na teritoriji Vojvodine ima samo 919. Malo? Mnogo? Prosudite sami.

Besmisao ove Odluke ogleda se u tome što je ona doneta 18. jula 2018. godine i što je rok za podnošenje zahteva predviđen retroaktivno, odnosno do 30. juna 2018. godine. Da li su majke koje su treće dete rodile u periodu od 24. decembra 2017 godine pa do 30. juna 2018 godine mogle znati unapred za „vremenski tesnac“ ograničenja koji se odnosi na podnošenje zahteva? Naravno da nisu i naravno da su u pogledu pomoći od strane Pokrajine ostale uskraćene.

Da bi diskriminatorski karakter ove Pokrajinske Odluke bio jasniji može se videti na konkretnom primeru. Majka koja je svoje treće dete rodila do 24. decembra 2017. godine može ostvariti novčanu pomoć u iznosu od 12.000 dinara na mesečnom nivou od strane Pokrajine i još 12.000 dinara u narednih 10 godina u vidu republičkog roditeljskog dodatka. Iznos koji će  majka sa teritorije Vojvodine dobijati u narednih dve godine je 24.000 dinara mesečno.

Majka koja je svoje treće dete rodila nakon 24. decembra 2017. godine pa do stupanja na snagu Zakona o finansijskoj podršci porodicama sa decom, nema pravo na novčanu pomoć od strane Pokrajine, već će svoje pravo ostvariti na osnovu republičkog dodatka na treće dete u iznosu od 12.000 dinara na mesečnom nivou, pod uslovom da je zahtev za pomoć predala do 30 juna 2018. godine. Odnosno, da je unapred mogla znati da će ostvariti republičku pomoć na osnovu zakona koji u tom periodu još nije stupio na snagu i odnosi se na decu rođenu nakon 01 jula 2018 godine.

Pokrajinska Odluka o ostvarivanju novčane pomoći porodici u kojoj se rodi treće dete izmenama od 18. jula 2018. godine vremenski je ograničena na period od dve godine, odnosno, važiće do decembra 2020. godine.

Svaka odluka ili zakon koji u svom nazivu ima reč „pomoć“ jasno govori o nepostojanju sistemskog rešenja za oblast kojoj je namenjen. U svakom slučaju treba nam sistem, a ne pomoć.  

Zorica Damjanović
Poslanica u Skupštini Vojvodine